شخصى از عجم عبد العزيز را به راه عدم روانه نمود - ولادت نواب اسمعيل ميرزا - وفات ابراهيم خان متخلّص به انور فرزند كريم خان زند . اروپا - انعقاد عهد مصالحه ما بين فرانسه و انگليس در امين - در اين مصالحه انگليس آنچه را فرانسه در خاك فرنگ گرفته و متصرّف شده حق او مىداند و جزاير فرانسه را كه در درياها متصرّف شده بود به او مسترد مىسازد و از آنطرف فرانسه جزيرهء سيلان را كه مال هلانديها بود حق انگليس مىداند - معاهده ما بين فرانسه و عثمانى . ( فرانسه ) - به واسطهء صلح عمومى تجارت و صناعت رواج دارد و طرق و شوارع و ساير لوازم و اسباب سهولت مراوده ساخته و آماده مىشود - ناپليون هرتانس ربيبهء خود را در سلك مزاوجت برادر خود لوئى بناپارت منسلك مىسازد - كد ناپليون يعنى قانون فقهى فرانسه كه ناپليون ترتيب داده بود رواج مىگيرد - نشان لژيون دنور ايجاد مىشود - به تمام مهاجرين فرانسه كه در ايّام فترت و جمهورى از خاك فرانسه رفته بودند اذن و حكم معاودت مىدهند - اهالى فرانسه كنسول اول بودن ناپليون را در تمام مدّت حيات او امضاء مىكنند ، بلكه كنسول اوّل حق تعيين جانشين خود را نيز دارد و قصر تويلرى و سن‌كلورا به جهت منزل ناپليون تعيين مىنمايند - مملكت پيه‌من ايطاليا جزو انفكاك‌ناپذير فرانسه مىشود . ( ايطاليا ) - شارل امانول چهارم پادشاه ساردن از سلطنت استعفا كرده ويكتور امانوول اول برادرش به جاى او منصوب و برقرار مىگردد . ( روس ) - تعيين دواير دولت كه هر دايره‌اى به دست وزير مخصوصى است - ايجاد وزارت داخله و وزارت علوم - طغانرق در ساحل درياى آزف از بنادر معتبر تجارتى مىشود . امريكا ( اتائونى ) - ايجاد مدرسهء نظامى - فولتن نام از تبعهء اتائونى در پاريس ايجاد كشتى بخار مىنمايد . ( هايتى ) - سردار فرانسه لكلرك « 1 » كه با بيست هزار نفر وارد اين جزيره شده بود توسن رئيس ياغيها را مغلولا به فرانسه فرستاده و توسن در اين مملكت مىميرد - تب زرد و هواى نامساعد در هايتى اسباب خسارت و

--> ( 1 ) . آلبر ماله ، جلد 5 ، ص 574 : لوكلر Leclerc